Araç Klima Gazı Dolumu Ne Zaman Yapılmalı
Araç klimasının yeterince soğutmaması, havalandırmadan gelen havanın geç serinlemesi veya sistemin aralıklı çalışması, klima gazı seviyesinin azaldığını gösterebilir. Bununla birlikte her soğutma probleminde doğrudan gaz dolumu yapılması doğru değildir. Polen filtresi, kompresör, kondenser, fan ve elektrik bağlantıları da benzer belirtilere yol açabilir.
Klima gazı, normal kullanımda motor yağı gibi düzenli aralıklarla eksilen bir sarf malzemesi değildir. Kapalı devrede bulunan soğutucu akışkanın azalması çoğunlukla kaçak, bağlantı contalarının yıpranması ya da klima sistemindeki hasar nedeniyle meydana gelir. Bu nedenle dolumdan önce sistemin kontrol edilmesi gerekir.
Doğru zamanda yapılan klima bakımı, yaz aylarında konforu artırırken kompresörün gereksiz yük altında çalışmasını da önler. Sürücülerin araç klima gazı dolumu ne zaman yapılmalı sorusuna yanıt ararken yalnızca takvimdeki kilometreye değil, klimanın çalışma performansına ve uzman kontrolünün sonuçlarına odaklanması önemlidir.
Klima Gazının Azaldığını Gösteren İşaretler
Klimanın önceki yıllara göre daha az soğutması en yaygın belirtidir. Özellikle sıcak havalarda havalandırmadan çıkan hava serin olsa bile kabini uzun sürede soğutuyorsa sistemdeki gaz miktarı yetersiz olabilir. Soğuk havanın yalnızca yüksek motor devrinde gelmesi veya rölantide etkinliğin düşmesi de incelenmesi gereken bir durumdur.
Kompresörün sık sık devreye girip çıkması, havalandırmadan gelen havanın bir soğuk bir ılık olması ve bazı modellerde klima uyarı ışığının yanması da gaz eksikliğine işaret edebilir. Ancak bu belirtiler tek başına kesin teşhis anlamına gelmez. Klima fanı arızası, tıkalı kabin filtresi ya da basınç sensörü sorunu da aynı tabloyu oluşturabilir.
Klimadan kötü koku gelmesi ise çoğunlukla gaz seviyesinden değil, evaporatör yüzeyinde biriken nem, bakteri ve kirden kaynaklanır. Bu durumda klima gazı eklemek kokuyu ortadan kaldırmaz; dezenfeksiyon ve kabin filtresi değişimi gerekebilir.
Dolum İçin Belirli Bir Süre Var Mı
Klima gazı dolumu için bütün araçlara uygulanabilecek sabit bir süre bulunmaz. Kullanım koşulları, aracın yaşı, klima devresinin sızdırmazlığı ve üreticinin kullandığı soğutucu akışkan türü bu süreyi etkiler. Sızdırmaz bir sistem, uzun yıllar ek dolum gerektirmeden çalışabilir.
Bazı servisler her yıl klima gazı kontrolü önerebilir. Yıllık kontrol, özellikle yoğun kullanılan, açık otoparkta bekleyen veya daha önce klima onarımı geçirmiş araçlarda faydalı olabilir; ancak kontrol ile gaz yenileme aynı işlem değildir. Basınç ve sıcaklık değerleri normal olan bir sisteme gereksiz yere gaz basılması uygun değildir.
İlkbahar aylarında klima performansını kontrol ettirmek pratik bir yaklaşımdır. Böylece yazın uzun yolculukları başlamadan önce kaçak, kompresör ve fan sorunları fark edilebilir. Kışın klimanın kısa sürelerle çalıştırılması da contaların yağlanmasına ve sistemin uzun süre hareketsiz kalmamasına yardımcı olur.
Dolumdan Önce Kaçak Kontrolü Neden Önemli
Sistemde kaçak varsa yalnızca eksilen gazı tamamlamak geçici bir çözüm olur. Yeni doldurulan soğutucu akışkan kısa süre içinde yeniden azalabilir ve aynı işlem için tekrar ücret ödenmesi gerekebilir. Daha önemlisi, düşük gaz seviyesiyle çalışan kompresör yeterli yağlama ve soğutma sağlayamadığından pahalı bir arızaya sürüklenebilir.
Kaçak tespiti için servisler vakum testi, basınç ölçümü, ultraviyole boya veya elektronik kaçak dedektörü kullanabilir. Kaçağın hortum bağlantısında, kondenserde, evaporatörde ya da kompresör keçelerinde bulunması mümkündür. Hasarlı parça onarılmadan yapılan dolum, sorunun temelini ortadan kaldırmaz.
Güvenilir bir işlemde mevcut gazın uygun cihazla geri alınması, sistemin vakumlanması ve üreticinin belirttiği miktarda yeni akışkanın tartılarak doldurulması gerekir. Sadece manometreye bakarak rastgele gaz eklemek, yüksek veya düşük basınca ve verimsiz çalışmaya neden olabilir. Otomotivle ilgili bakım bilgilerini takip etmek isteyenler otomotiv rehberleri arasında klima sistemi bakımına ilişkin farklı açıklamalara da ulaşabilir.
Kullanılan Klima Gazı Türü Nasıl Belirlenir
Eski model araçlarda yaygın olarak R134a, yeni nesil birçok araçta ise R1234yf soğutucu akışkanı kullanılır. Bu iki gazın özellikleri, dolum ekipmanları ve servis prosedürleri aynı değildir. Aracın kaput altında bulunan klima etiketi, kullanım kılavuzu veya üretici teknik verileri doğru gaz türünü belirlemek için kullanılmalıdır.
Yanlış gazın kullanılması, klima performansını düşürebilir ve sistem parçalarına zarar verebilir. Farklı soğutucu akışkanların birbirine karıştırılması da uygun değildir. Bu nedenle aracın model yılına bakarak tahmin yürütmek yerine servis teknisyeninin etiket ve teknik verileri kontrol etmesi gerekir.
Soğutucu gazların çevreye salınması sakıncalı olduğundan bakım işlemi uygun geri kazanım cihazlarıyla yapılmalıdır. Gazın atmosfere bırakılması hem çevre açısından zararlı hem de mevzuata aykırı olabilir. İşlem sırasında kullanılan ekipmanın gaz türüne uygun olması, çalışan güvenliği açısından da önem taşır.
Klima Bakımında Sürücünün Dikkat Etmesi Gerekenler
Klimanın performansını korumak için kabin filtresi üreticinin önerdiği aralıklarla değiştirilmelidir. Tıkalı filtre hava akışını azaltır, fanı zorlar ve kabinin geç soğumasına yol açar. Kondenserin ön bölümünde biriken yaprak, çamur ve böcek kalıntıları da hava geçişini engelleyebileceği için temizlik sırasında kontrol edilmelidir.
Klimayı uzun süre çalıştırmamak yerine ayda birkaç kez, hava koşulları uygun olduğunda kısa süreyle kullanmak sistemin hareketli parçaları açısından yararlıdır. Aracı çalıştırdıktan hemen sonra klimayı en yüksek seviyeye almak yerine birkaç dakika camları açarak içerideki sıcak havayı dışarı atmak, soğutma yükünü azaltır.
Dolum sonrasında klima hâlâ yeterince soğutmuyorsa aynı gazı tekrar ekletmek yerine basınç değerleri, kompresör kavraması, fan motoru, sıcaklık sensörleri ve hava yönlendirme kapakları kontrol edilmelidir. İyi yapılan bir klima servisi, işlem sonunda çıkış sıcaklığını ve sistem basınçlarını ölçerek sonucu doğrular. Böylece gereksiz dolumların ve ileride oluşabilecek yüksek onarım masraflarının önüne geçilebilir.